Làm lại “thương hiệu” sau 30 năm xuất khẩu!

Năm 1981, nếu xuất khẩu tôm chỉ đạt khoảng 1.000 tấn thì đến nay, chỉ riêng 10 tháng đầu năm 2010, số lượng xuất khẩu đã gấp hơn 115 lần, lên tới 115.000 tấn, mang về cho đất nước xấp xỉ 1,7 tỉ USD.

Hiện tôm là mặt hàng có giá trị và chiếm tỉ trọng cao nhất trong xuất khẩu thủy sản nhiều năm qua. Với thế giới, xuất khẩu tôm Việt Nam có vị trí vững chắc tại nhiều thị trường khó tính về chất lượng như Nhật Bản, Mỹ và châu Âu (EU)... Thậm chí trong mấy tháng gần đây, do sự cố tràn dầu tại vịnh Mexico, các nhà nhập khẩu Mỹ quay sang tìm nguồn tôm tại các nước châu Á khiến giá cả tăng vọt. Điều này góp phần cho doanh nghiệp tôm Việt Nam giữ được thế độc quyền và quyết định giá bán tại nhiều thị trường lớn.

Nhưng niềm vui kéo dài chưa được bao lâu thì tháng 10 vừa qua, sự kiện tôm Việt Nam bị đối tác Nhật Bản phát hiện nhiễm chất trifluralin (một kháng sinh cấm có trong chất cải tạo môi trường) thương hiệu tôm của Việt Nam bị lung lay. Điều đáng nói là sau Nhật Bản, một số thị trường nhập khẩu chính yếu, trong đó có EU tuyên bố đầu năm 2011 sẽ kiểm tra dư lượng trifluralin trong các lô tôm nhập từ Việt Nam. Chưa biết điều gì xảy ra nếu EU phát hiện ra chất trifluralin có trong tôm Việt Nam nhưng việc nâng tần suất kiểm tra lô hàng sẽ làm doanh nghiệp trong nước tốn thêm thời gian, tiền bạc.

Qua sự kiện tôm bị nhiễm kháng chất trifluralin mới thấy dù xuất khẩu ngày càng tăng cao nhưng ngành tôm vẫn bộc lộ sự thiếu bền vững. Điều này thể hiện thời gian qua ngành tôm quá chú trọng việc xây dựng nhà máy chế biến hiện đại nhưng lại lãng quên phát triển nuôi trồng, con giống. Ông Lê Văn Quang, Chủ tịch HĐQT Công ty Thủy sản Minh Phú (Cà Mau) - một đại gia của ngành tôm, cho biết chỉ cần bỏ ra vài chục triệu đồng là có thể xây dựng được trại tôm giống với công nghệ được nhập từ Trung Quốc. Điều đáng nói là những trại giống đó đang sử dụng bừa bãi chất kháng sinh bị cấm trong và đây chính là nguy cơ luôn rình rập doanh nghiệp và người nuôi.

Chưa kể hiện nay môi trường pháp lý chưa giúp cơ quan quản lý ngăn chặn việc sử dụng chất bị cấm trong nuôi trồng thủy sản. Việc xử lý vi phạm vẫn chưa đủ mạnh. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn còn chậm chạp trong việc ban hành và quản lý các chất bị cấm trong nuôi trồng thủy sản.

Xây dựng thương hiệu tôm phải đi từ cái gốc nuôi trồng. Sự kiện Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam bắt tay Hiệp hội Tôm Mỹ Thanh (Sóc Trăng) có hơn 150 cơ sơ nuôi trồng để sản xuất ra con tôm sạch dù muộn nhưng còn hơn không, khi mà thương hiệu của tôm Việt Nam ngày càng phai nhạt. Một lần nữa, ngành tôm lại phải còng lưng xây dựng lại thương hiệu cho mình dù đã có hơn 30 năm kinh nghiệm ở biển lớn.

(Theo Trung Hiếu - Phapluattp.vn)